Jump to content



Hakan

Пользователи
  • Content Count

    92
  • Joined

  • Last visited

  • Days Won

    1

Everything posted by Hakan

  1. В составе правого крыла, племени мунгуш есть род мангыт. Живут в Ошской области, если не ошибаюсь
  2. Есть ли днк тесты кыргызских и узбекских мангытов?
  3. У огузов есть племена монгольского происхождения. Это ещё Т.А. Жданко отметила, что огузские племен­ные названия кайы, баят и баяндер свидетельствуют о проникновении в среду огузов монгольских элементов еще за пять столетий до монгольского завоевания. Вполне возможно, эти племена были у огузов и последующем вошли в состав черных клубоков.
  4. Здесь есть результат двух Урусовых и потомка Мансура, сына Едиге https://www.familytreedna.com/public/nogais/default.aspx?section=yresults
  5. Думаю, мангыты были среди местных ещё до нашествий ЧХ.
  6. Я: Чингисхан каракалпак...
  7. Сколько каракалпакских мангытов тестировались? А у бессары-кытаев брали? Так как они считают себя потомками ногайского бия Уруса, сына Исмаил бия, праправнука Едиге. Есть ли совпадения/близость у бессары-кытаев с каракалпакскими мангытами и потомками Едиге?
  8. По Трепавлову: В различных источниках разбросаны свидетельства о первоначальном местопребывании предков ногаев, т.е. до их появления на Яике, в будущей Ногайской Орде. Сами ногаи представляли свою древнейшую историю следующим образом. Караногайское (северодагестанское) предание, опубликованное в 1863 г. А.О.Рудановским, гласит, будто их «народ кочевал несколько лет возле городов Бухары, Хивы и Оркаи (вероятно, Ургенч — В.Т.) под предводительством Чингисхана». Затем ими стали управлять два калмыцких хана, Бодролтой и Бурголтей, которые принялись притеснять подданных. По этой причине ногаи, дескать, перекочевали в урочище «Алатавлы-Киргз» под начало Узбек-хана. Оттуда они вскоре переместились со всеми стадами и кибитками «к озеру Ака-Оку под покровительство тамошнего бия Мусы» (Рудановский 1863, № 48, с. 301). Основатель мангытского юрта Едиге сам был родом из Хорезма и даже некоторое время правил там. Возможно мангыты прежде обитали в Хорезме?
  9. Ногайцы говорят, что до появления их предков в Едил-Яике, прежде они кочевали в Хорезме)
  10. Памятник Едиге (г. Акмангыт, Нукусский район, Каракалпакстан)
  11. Л.С. Толстова. Каракалпаки Ферганской долины https://mega.nz/file/WUwhAQYJ#SxDjU5OWBbFbr9Td1nlAlvTqd99F8rosTAJ-jr12mZs
  12. Уйшуны они потомки древных усуней?
  13. Среди хорезмских каракалпаков уйшун-муйтены не встречаются. Но по сведениям А.Д. Гребенкина, зарафшанские каракалпаки делятся на 3 племени, среди которых есть уйшун-муйтены. Деление зарафшанских каракалпаков: I. Кунград-каракалпак: а) Биш-бала, б) Куянчи, в) Карамуин, г) Аккаун, д) Тунгатар, е) Соболяк, ж) Ачмайли, з) Иргали. II. Кипчак-китай каракалпак: а) Илетон-кипчак, б) Кара-кисяк, в) Сары-кипчак, г) Биш-сары, д) Бакачак, е) Ктай-каракалпак-тополяк, ж) Урай, з) Сакман, и) Бурляк. III. Уйшун-митан-каракалпак: а) Еты-ул, б) Сарык-уча, в) Биш-ул, г) Биш-саит, д) Абысляр, е) Джуган-таяк, ж) Кара-кобяк, з) Мирза-митан.
  14. Это те самые мангыты, которые 1714 году провозгласили Ишим Мухаммеда ханом Арала. И в том же году, они на восточной дельте Амударьи закончили постройку большого канала, которому дали название по имени своего правителя — Ишим (Ешим-жарган).
  15. Батыр его настоящее имя? А как называется его полное имя?
  16. Сам Арипов говорил, что он каракалпак. При каждой встрече с интеллигенцией Каракалпакстана сам заявил не раз, что он каракалпак. Это даже по телевизору показывали. Покойный профессор Камал Мамбетов писал о том, что Арипов из племени кенегесов, род алип-нукус.
  17. Абдулла Арипов родился в селении Некуз (Нукус) Касанского района Кашкадарьинской области. Интересно то, что название села где родился Арипов это род среди кенегесов у каракалпаков. Это ещё при том, что СурКаше живут не мало каракалпаков
  18. Каракалпакский Каип хан, сын Ишим Мухаммеда (полное имя Абдул Музафар Девлет Саадет Ишим Мухаммед Бахадыр хан) из династии Кучумовичей. Про Кучумовичей среди каракалпаков есть статья Ж.Сабитова
  19. После событий 1743 г. о нём ничего неизвестно. Пропал без вести. Но в статье ниже говорится о Каип хане, который благодаря мангытскому бию Коразлы стал правителем Хивы, где устроил резню мангытов из-за интриг хивинской знати, тем самым дав кунгратам Хивы закрепиться у власти. Статья на каракалпакском, но думаю всем понятно. Манғыт қырғыны қашан болған? Хақыйқатында да аталмыш жағдай ХVIII әсирдиң 50-жылларының ортасында жүз берген. ХVIII әстирдиң 40-жылларына кели Үргениш журты қызылбаслар көсеми Надиршах тәрепинен жаўлап алынып, Елбарыс хан өлтирилген еди. Нәдиршах Хийўа тахтына Тайыр Ўәлий улын хан етип белгилейди. Арадан алты ай өткен соң ол өлтирилип, орнына қарақалпақ журтының хүкимдары Ғайып Мухаммед Бахадур хан (Қайып хан) тахтқа отырады. Ғайып Мухаммед Бахадырдың Үргенш журтына хан қойылыўы тиккелей Қоразалы бийдиң тәсири менен болған. Қоразалы бий (Қораз бек) – Арал ханлығына 1730-жылларға шекем хүкимдарлық еткен Шердалы бийдиң баласы хәм оның өзинен кийинги бийлик ийеси. Қоразалы бий Ғайып ханның тахтқа отырғызғанлығын жәрия етиў ушын тартыў-таралғысы, сый-саўғасы менен Еран (Персия) журтына атланады. Қоразалы бий сапарда жүрген шағында хийўалы бийлик ийелери Ғайып ханды тахттан тайдырады. Шердалы бийдиң баллары Артық инақ (Артықалы бий) хәм Сейит инақ (Сейдалы бий) екеўин жазым етеди. Басқа да туўысқанларын қырып таслайды. Усыннан баслап Қоразалы бий кек қайтарыў ушын Хийўа ханына, Хийўалы бийлеўшилерге қарсы маўасасыз гүрес жүргизеди. 1745-жылы Абылғазы ханды тахттан аўдарып, қайтадан Ғайып Мухаммед Бахадыр ханды мәмлекет басына әкеледи. Абылғазы (Сәний) ханнан алдын Үргениш журтында Нуралы султанның да 2-3 айдай тахтта отырғанлығы туўралы дереклер гезлеседи. Қоразалы бийдиң қоллаўы менен Хийўа тахтына көтерилген Ғайып Мухаммед Бахадыр анық он бир жыл ханлық дәўран сүреди. Соңыра Қоразалы бий өз туўысқанларын, анасын өлтирген сатқынлардан өш алған. Ғайып ханның тусында Қоразалы бий (Қораз бек) аталық болады, султанлық дәрежени ийелейди. Қоразалы бий ата теги бойынша Ақманғыт Нуратдин султанның әўлады болып, оның ата-бабалары Едиге заманынан берли Үргениш журтында өз бийлигин сақлап қалған еди. Едиге мырзаның Алтынорда менен қатар, өзи өнип-өскен Үргениш журтында да хүкимранлық еткени белгили. Мине сол жолды даўам еттирип киятырған Шердалы бийдиң улы Қоразалы аталық та Туран ойпатындағы Маңғыт елиниң көсеми болды. Қоразалы да, Шердалы бий де Қыпшақтың белгили бийи Оразақ батыр менен байланыс жасап турған. Қоразалы бий Абылқайыр ханның улы Нуралы султан менен де жақсы қатнасықта болған. Қоразалы аталықтың қол астындағы – Арал ўалаяты халқының саны Хийўалылардан әдеўир басым болған көринеди. Қоразалы аталықтың нөкерлери де көпшиликти қураған. Олар өткен-кеткен кәрўанлардан бажыпул өндирип турған. Бажы жыйнаўшы батырлар бажықурт деп аталған (Ата-бабалары Арал бойларынан, Орта Азиядан кеткен Башқурт журтының халықлық атамасында да усы уғым тийкар болған деген пикирди илгери сүремиз Т.Қ). Қоразалы аталықтың абырайы ханнан кем болмаған. Хан қасындағы хәмелдарлар Қоразалы аталықтан айбынған. Олар Қоразалы аталықтың өзинен хәм Үргениш журтында Манғытлардың күшке минип кетиўинен сескенген. Хийўа атқаминерлери Қоразалы аталық пенен Ғайып ханды жаўластырыў ушын хәртүрли хийлелерди ислеп баққан. Нәмәхремлердиң тәсирине берилген Ғайып ханның қыйалында да Қоразалы аталыққа болған кери көзқарас оянған. Үргениш журтына келген елшилер де көбине-көп Қоразалы аталықтың қабыллаўында болып, сол жерден қайтып отырған. Бул хәрекетлер де Ғайып ханға унай қоймаған. Ғайып хан Нуралы хан менен де араны ашып, Қырдағы султанларға да қырын қарай баслайды. Хийўалы хәмелдарлар ортаға от таслап, усы наразылықты өршите береди. Қоразбек аталық Хийўаға, хан дәргайына келген жерде, «ойда жоқта» өлтириледи. Оның өлими Ғайып ханның ис-хәрекетлери менен байланыстырылады. Ғайып ханның аўзынан алып қойған хәкимят басындағы Хийўалылар енди Манғытларға қырғыйдай тийеди. Олар Манғыт елиниң белгили-баслы алпыс бийин өлтирип, қалғанларын да жазалаўға өтеди. Тосаттан жүз берген бул ўақияны түсине алмай қалған хәм өз басшыларынан тағы айрылған халық жән-жаққа қашыўға мәжбүр болады. Хийўалы жазалаўшылар Манғыт туқымын қалдырмай дарғазап етиўге кириседи. Усы қантөгиспеден аман қалыў ушын Манғытың Қатаған, Дүрмен, Үргениш, Балта сыяқлы урыўлар өзлериниң тегин жасырыўға урынса, басқаларыда усындай жол излейди.
  20. Получается, Ишим-хан держал при себе самозванца? Даже если, допустим, что Ешим-хан никогда раньше не видел настоящего Султан Мурата, то почему другие Кучумовичи не выявили этого самозванца? Ведь могло же быть других Кучумовичей, которые видели настоящего Султан Мурата при жизни его.
  21. Неужели каракалпаки объединившись не смогли дать отпор джунгарам? Также у каракалпаков были союзники аралцы и возможно бухарцы. Где-то читал, что Каип хан при поддержке мангытов стал правителем Хивы середине 1740-х г.
×
×
  • Create New...